Gebruik Subjuntivo - ..opdat ik het doe

Het gebruik van de subjuntivo, aanvoegende wijs in het Nederlands, is belangrijk in het Spaans en maakt een verschil uit in stijl en zelfs in bepaalde gevallen in betekenis.

In het Nederlands bestaat de subjuntivo bijna niet meer. Alleen uitdrukkingen zoals "lang leve de koning", "koste wat het kost" of "mogen je wensen uitkomen" zijn nog overblijfselen van deze wijs. Je kunt indenken dat als je oud Nederlands praat en "moge" kunt gebruiken in een zin, je eigenlijk de subjuntivo gebruikt. "Ik hoop dat je moge leven" is een goed voorbeeld.    

Als je hulpwerkwoorden gebruikt in Nederlands zoals "gaan" or "zou moeten", dan is het makkelijker voor Nederlanders de juiste Spaanse werkwoordsvorm te gebruiken of sneller te begrijpen wat men bedoelt. Een voorbeeld is
  • Pedro le dice a Emma que revisa la tarea
  • Pedro le dice a Emma que revise la tarea
Twee verschillende zinnen waar één de indicativo (revisa) en andere de subjuntivo (revise) gebruikt. Wat is het verschil in betekenis? 
  • Pedro le dice a Emma que revisa la tarea >  Pedro zegt tegen Emma dat hij het huiswerk controleert. (revisa is indicativo en zegt dus dat Pedro het huiswerk controleert en vertelt dat aan Emma).
  • Pedro le dice a Emma que revise la  tarea > Pedro zegt tegen Emma (op) dat zij het huiswerkt gaat controleren. (Dus hier de opdracht aan Emma dat zij het huiswerk gaat controleren).

Dus een subtiel verschil in werkwoordsvorm, maar wel een geheel andere betekenis. En je ziet hier dus het hulpwerkwoord "(op)dat ... gaat " in het Spaans niet letterlijk vertaald wordt. Dus hoe weet je wanneer je de indicativo of subjuntivo moet gebruiken?


Indicativo

Je gebruikt de indicativo als je zeker weet of denkt dat het zo is
  • Yo creo que tiene un diario  > Ik weet dat hij een krant heeft.  
  • Está claro que lo hace          > Het is duidelijk dat hij het doet.


Subjuntivo


Er zijn twee manieren om het gebruik van de subjuntivo te leren:

  • Klassieke manier met alle regels:  De meeste mensen leren het met de regels en alle condities. Een waanzinnig karwei en is erg moeilijk. Ik ken echt niemand die alle regels kent.

  • Met gebruik van hulpwoorden: Hieronder beschrijf ik een andere manier hoe je met gebruik van Nederlandse hulpwoorden gemakkelijker kunt checken of je de subjuntivo moet gebruiken. 


Spaans subjuntivo
Gebruik van subjuntivo met hulpwoorden

Ik laat beide manieren zien voor de volledigheid en begin met mijn manier met de hulpwoorden en daarna met de klassieke regels. Het is niet de bedoeling dat je beide manieren gebruikt, pas toe welke je het makkelijkst vindt. Als je de klassieke manier wilt zien, scroll dan naar beneden naar sectie II. 



Manier I: Bepalen van Subjuntivo met hulpwoorden


Als je alle regels en uitzonderingen ziet, dan begrijp je hoe moeilijk het is. Vandaar dat ik zelf een manier gebruik om te kijken of ik bepaalde hulpwoorden in het Nederlands kan gebruiken om te kijken of je daadwerkelijk de subjuntivo nodig hebt. Zie het volgende schema met voorbeelden:

Spaans Subjuntivo met ezelsbruggetjes

De subjuntivo gebruik je als je een ander iemand wilt beïnvloeden om iets uit te voeren, betreft een mogelijke gebeurtenis in tijd, een onzekerheid of een persoonlijke mening over iets. 

We laten hier de belangrijkste gevallen zien wanneer je de subjuntivo gebruikt, waarbij we ook aangeven met welke Nederlandse hulpwoorden je kunt controleren of de zin daadwerkelijk de subjuntivo heeft:

A. Iets vragen, wensen, verbieden, toelaten of adviseren opdat een andere iets gaat doen: hierbij vraag je iets dat de andere persoon het uitvoert. In dit geval kun je de zelfde zin ook met "opdat gaan" zeggen:
  • Yo quiero que lo hagas    >  ik vraag dat je dit doet (ik kan ook zeggen: ik vraag je opdat je het gaat doen)
Werkwoorden waarbij je de subjuntivo gebruikt zijn: quiero, deseo, espero, prefiero, me apetece, me gusta, te pido, te prohibo, te permito, te aconsejo, es importante, es necesario, ofrece, ojala, te ordeno, te suplico, te ruego, te dijo, evito, acepto.
  • Te aconsejo que lo hagas    > ik raad je aan (op)dat je het gaat doen.


B. Met een doel zodat, hier gebruik je ook de subjuntivo waar je "zodat + gaan" kunt gebruiken in het Nederlands.
  • Está trabajando a fin de que Juan apruebe el examen  > Hij/zij werkt zodat Juan zijn examen haalt. (hier kan ik ook zeggen: Hij/zij werkt zodat Juan zijn examen gaat halen)


C. Een onzekerheid of mogelijkheid, waarbij je niet zeker weet dat het zo is. Je kunt hier "of + gaan" in meeste gevallen toevoegen in het Nederlands om te checken of het een subjuntivo is: 
  • No está claro que lo hagas    >  Het is niet duidelijk dat (of) je het gaat doen.
  • No creo que lo hagas         > Ik weet niet dat (of)  je het doet (gaat doen)
Woorden die hier in Spaans gebruikt worden zijn: puede ser, es posible, es probable, considero que, quizás, tal vez, capaz, dudo, es mentira, no es verdad, no ceo, no estoy seguro, no está claro, no me imagino, no es verdad, no es evidente, no es seguro, no está claro, probablemente, posiblemente etc.



C2. Maar als het een zekerheid is, dan gebruik je de indicativo. Deze vorm zie je vaak met bijvoorbeeld: es verdad, es evidente, es seguro, está claro, creo, pienso, considero, me parece, supongo: 
  • Está claro que lo haces   > Het is duidelijk dat je dit doet. (je kunt hier niet zeggen "het is duidelijk of je dit gaat doen", dus indicativo)
  • Creo que lo haces       > Ik weet dat je het doet (je kunt hier niet zeggen "ik weet of je het gaat doen", dus indicativo)



D. In mogelijke toekomst met gebruik met een tijdsbepaling zoals cuando, después, tan pronto como, apenas, ni bien, en cuanto, el día que. Hierbij in het Nederlands kun je het voegwoord met "zodra + gaan" vervangen om te kijken of het een subjuntivo is.
  • El día que me digas algo, estoy  > De dag dat (zodra) je het gaat vertellen, ben ik er
  • En cuanto sepa, te aviso            > Wanneer (zodra) ik het ga weten, zal ik je het laten weten.


D2.Maar als het een specifieke gebeurtenis is of een gewoonte (dus niet een mogelijke toekomst), dan gebruk je indicativo. Hier lukt het niet om in het Nederlands "zodra" en "gaan" als hulpmiddel te gebruiken, en weet je dus dat een subjuntivo hier onjuist is:
  • El día que me dijiste, estaba  > De dag dat je me het vertelde, was ik er. (indicativo) (Je kunt niet zeggen "De dag zodra je me het ging vertellen, was ik er", dus indicativo)


E/F. In Concessieve of conditionele bepalingen: Hier gaat het om de betekenis waar je het voegwoord kunt vervangen met "zelfs al + gaan" of "voorwaardelijk dat + gaan" als controlewoord, dan gebruik je de subjuntivo. 


  • Aunque tenga miedo, va a la escuela   > Zelfs al is hij bang, hij gaat naar school (Je kunt zeggen "Zelfs al gaat hij bang zijn, hij gaat naar school", dus subjuntivo. We weten hier niet of hij nu bang is.)
  • Aunque tiene miedo, va a la escuela  > Ofschoon hij bang is, hij gaat naar school. (hier kun je de bepaling niet vervangen met "zelfs al + gaan" zonder de betekenis te veranderen en kun je de subjuntivo niet gebruiken. De betekenis hier is dat hij bang nu is.)



G. Emotie/Preferentie: Dit kan een emotie zijn, een persoonlijk emotionele opinie, mening, of een preferentie of persoonlijke smaak. Hier kun je "een emotie + gaan" gebruiken in Nederlands als controlewoord.
  • Tengo miedo de que hables con la policia   > Ik ben bang (een emotie) dat je met de politie (gaat) praat.
  • Le gusta que lo hagas                                  >  Hij is blij (een emotie) dat je het (gaat) doet.  
Gaat samen met tengo miedo de, me alegra, me preocupa, me interesa, me sorpresa, me gusta, me encanta, me molesta, prefiero, me parece mal, es lógica que, no es normal, me da igual, es una sorpresa, me parece extraño, me alegra, es bueno, es mejor, es malo. está bien, está mal, es una suerte, me parece ridículo, me parece increíble etc.



Polo in Palermo, Buenos Aires in Argentinië
Polo in Palermo, Buenos Aires in Argentinië

Als je meer wilt weten over de subjuntivo, kun je volgende posts lezen voor meer details: 



Manier II. Subjuntivo - klassieke manier

Deze manier gebruikt de regels en condities. Is natuurlijk het scherpst, maar ook het moeilijkst. Na 8 jaar in Latijns Amerika gewoond te hebben, blijf ik nog steeds denken welke regels je moet gebruiken, laat staan dat als je niet in een Spaans sprekend land woont hoeveel moeilijker het dan is. 

Je gebruikt de subjuntivo als:
A. Dat twee zinnen met "que" worden verbonden en dat het onderwerp van de hoofdzin anders is dan in de bijzin en met één van de volgende condities:

i. Uitdrukking van wens of een behoefte 
  • Quiero que trabajes

ii. Uitdrukking van preferentie of smaak 
  • Me gusta que seas responsable

iii. Uitdrukking van een doel dat gedaan moet worden 
  • Te escribo para que lo veas

iv. Uitdrukking van beïnvloeding 
  • Le prohibo que lo hagas


Je gebruikt de indicativo in plaats van de subjuntivo als beide zinnen hetzelfde onderwerp hebben, dat is als je in het Nederlands het werkwoord van de bijzin kan vervangen met het volle werkwoord. In dat geval hebben beide zinnen hetzelfde onderwerp:
  • Me gusta que compres un coche  > Ik vind het leuk dat je een auto gaat kopen.
  • Me gusta comprar un coche         > Ik vind het leuk dat ik een auto koop (kun je vervangen met "ik vind het leuk een auto te kopen").


B. Als er negatieve gedachte of beoordeling van iets geuit wordt:
  • No creo que tenga 10 años

Maar als positieve gedachten gaat het met indicativo: 
  • Creo que tiene 10 años


C. Zinnen met "Ser/Estar/Parecer en de volgende conditie: 
i. Een negatieve uitdrukkingen met "ser/estar/parecer + zekerheid + que":
  • No está seguro que lo haga

Maar als positieve uitdrukking gaat het met indicativo: 
  • Está seguro que lo hace

ii. Zinnen met "Ser/Estar/Parecer + bijvoeglijk/zelfstandig naamwoord/bijwoord  + que": 
  • Me parece bien que lo hagas
  • Es una suerte que lo hagas


D. Met een mogelijke gebeurtenis in de toekomst met een tijdsbepaling :
  • Cuando vengas, vas a ser feliz


E. Uitdrukkingen van onzekerheid of mogelijkheid:
  • Dudo que vengas 
  • Quizás  tenga suerte


F. Conditionele voegwoorden zoals "con tal que, siempre que, a menos que":
  • Siempre y cuando tengas dolor, me avisas 

Maar er zijn hier uitzonderingen met gebruik van si. Je kunt op de volgende posts klikken voor meer details:


G. In bepaalde concessieve uitdrukkingen met "aunque, pese a que, por más que":
  • Aunque tengas hambre, no te doy comida

Maar deze kunnen ook met indicativo gebruikt worden, klik op de volgende posts voor meer details:


H. Als er zaken of personen zijn die men zoekt en nog niet geïdentificeerd zijn:
  • Busco a alguien que hable Español
Klik op de volgende post voor meer details:



I. Zonder bijzin kan de subjuntivo ook gebruikt worden in de hoofzin voor bepaalde gevallen in uitdrukkingen zoals:
  • Sea quien sea, ..  > Wie het ook is, ..
  • Haz lo que quieras,.. > Doe wat je wilt 
Deze gevallen zijn in de volgende post met meer scherpte beschreven:

Geen opmerkingen: